Fundacja Kultury Bez Barier - Aktualności - Warsztat na Zachętę

Szybkie linki

Kultura bez barier


Wyszukaj

Wyszukiwarka

Ustawienia

Czcionka:

Facebook

Sonda

Czy Twoim zdaniem kultura w Polsce jest dostępna?

Wybierz odpowiedź
64%
34%
2%

Jesteś tutaj:Strona główna / Aktualności / Warsztat na Zachętę

Warsztat na Zachętę

Ze sztuką za pan-brat



 

Dominika Kuncer Cztery spotkania i cztery jednoznaczne potwierdzenia – sztuka współczesna jest dostępna osobom z niepełnosprawnością, jest dla nich ciekawa, inspirująca, ważna. Trzeba tylko ją umiejętnie dostosować. Wszystko wskazuje na to, że warunek ten został spełniony w czasie „Warsztatu na Zachętę” – projektu realizowanego wspólnie przez Fundację Kultury bez Barier i Zachętę – Narodową Galerię Sztuki, a dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Poniżej cztery relacje, brzmią głosy widzów niesłyszących, niewidomych, historyka sztuki …


Wychowanie przez sztukę

Pewnego dnia, w kwietniu czy w maju, przyszła do mnie do szkoły dla Głuchych przy ul. Łuckiej Anna Zdzieborska z Działu edukacji w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki i zaproponowała mi uczestnictwo w spotkaniach z cyklu „Warsztat na Zachętę” i „Sztuka dostępna”. Od razu byłem przekonany, że chcę w tym uczestniczyć jako w czymś, co miało wzbogacić moje umiejętności i wiedzę. Ostatnio łączę jednak pracę i studia i niemal zawsze coś mi stawało na przeszkodzie, żeby wziąć udział w tym projekcie. Zawsze jednak udawało mi się dotrzeć. W warsztatach uczestniczyli nie tylko uczniowie mojej szkoły, ale też głusi artyści z Grupy Artystów Głuchych i miłośnicy sztuki.

 

Wśród nas były też osoby niewidome lub niedowidzące.

 

Dominika Kuncer

 

 

„Warsztat na Zachętę” to projekt realizowany przez Fundację Kultury bez Barier, we współpracy z Zachętą – Narodową Galerią Sztuki. Czym dla mnie były te warsztaty? Były przede wszystkim okazją, żeby się nauczyć czegoś zupełnie nowego, czegoś, co umie stworzyć niewielka grupa ludzi. Poznałem sztukę współczesną od jeszcze innej strony, co wcale nie oznacza, że sztuka współczesna jest trudna, dziwna czy hermetyczna. Było też dla mnie odkryciem, że jestem w stanie zrobić coś nowego w swojej twórczości. Spotkania w Zachęcie stały się dobrą okazją do zdobywania wiedzy na temat współczesnych zjawisk artystycznych, specyfiki i funkcji sztuki oraz współczesnych artystów. Pozwoliły mi szerzej spojrzeć na pewne sprawy, których nie byłem świadom wcześniej.

 

Sam jestem osobą głuchą i zostałem w pewnym sensie skazany na obcowanie ze sztuką. Stałem się jej twórcą i odbiorcą. Zaprzecza to powszechnemu poglądowi o ubóstwie intelektualnym niesłyszących.

 

Dominika Kuncer Genialnym zabiegiem w trakcie warsztatów były zabawy i ćwiczenia, które pobudziły wyobraźnię, kreatywność i twórcze myślenie. Wszystko to powodowało, że mogłem i w ten sposób zrozumieć sens sztuki współczesnej. Warsztaty były prowadzone z tłumaczeniem na język migowy PJM, dzięki czemu mogłem na bieżąco rozumieć wykłady i dowiadywać się wielu nowych rzeczy.

 

Bardzo wysoko oceniam zakres tematyczny, dobór ćwiczeń i profesjonalny sposób prowadzenia warsztatów. Zauważyłem też, jak głusi artyści czy młodzież głucha potrafią podzielić się uczuciami z innymi. Zdumiewające jest to, że każdy z nich potrafi to robić w zupełnie inny sposób, wolny od akademickiej rutyny. Ciągłe odkrywanie swoich
możliwości prowadzi w efekcie do dalszego rozwoju duchowego i intelektualnego.

 

Czas warsztatów był wspaniały. Bardzo podobała mi się atmosfera na nich panująca – przyjazna i pełna radości, dająca możliwość poznania, dzielenia się opiniami, wrażeniami przez uczestników warsztatów. Dodatkowym atutem było to, że klimat warsztatów pozwolił na otwarcie się na siebie i inne osoby uczestniczące.

 

Poznanie świata i odbiór zachodzących w nim zjawisk przez niesłyszących mogłoby zagwarantować wychowanie przez sztukę. Dlatego też kontakt ze sztuką lub aktywne w niej uczestniczenie, w mojej opinii, ma tak olbrzymie znaczenie dla rozwoju osobowości mojej i innych osób.

 

Marek Krzysztof Lasecki

 

Warsztat jak Zachęta


Każde zajęcia były inne, każde wyjątkowe, każde niezapomniane. Zawsze przedstawiano nam artystę, który miał wpływ na sztukę współczesną oraz kulturę polską. Na zajęciach wykłady i warsztaty były tłumaczone na język migowy (PJM – Polski Język Migowy) dla osób Głuchych. A w jaki sposób osoby z uszkodzonym wzrokiem mogły „zobaczyć” jak wygląda dany obraz albo rzeźba? Prowadzący przygotowywali dla nich audiodeskrypcję i specjalne przestrzenne plansze które nazywano albumami tyflograficznymi, były to wypukłe reprodukcje danego dzieła. Dzięki takiej pomocy dotykowej niewidomi mogli „wyczuć” jak wyglądała rzeźba Jadwigi Sawickiej albo obrazy Henryka Starzewskiego, Włodzimierza Pawlaka czy też Pawła Jarodzkiego. A Głusi, dzięki tłumaczowi języka migowego, mogli w pełni skorzystać z tych warsztatów i zapoznać się z wyżej wymienionymi postaciami z polskiej sztuki współczesnej. Dzięki tym pomocom oraz tłumaczowi dyskusje na warsztatach były bardzo żywe i ciekawe. Każdy, mimo braku słuchu czy też wzroku, mógł wypowiedzieć swoje odczucia i opinie. Najważniejsze było to, że każdy mógł w pełni skorzystać z przygotowanych treści.

 

Dominika Kuncer A oprócz wykładów oraz dyskusji mieliśmy też warsztaty artystyczne, dzięki czemu każdy mógł odkryć w sobie twórcę, każdy mógł podążyć za swym zmysłem artystycznym, nieważne czy ktoś ukończył studia związane ze sztuką czy nie. I te warsztaty pozwalały nam spojrzeć na pewne codzienne przedmioty i czynności z zupełnie innej perspektywy, niż zazwyczaj. Dzięki temu dowiedzieliśmy się rzeczy, których byśmy normalnie nie odkryli, gdyby nie te zajęcia.

 

Dzięki takiej inicjatywie osoby niewidome i Głuche mogły wzbogacić swoją wiedzę oraz życie kulturalne, a Zachęta, jestem tego pewna, nauczyła się jak prowadzić w przyszłości spotkania czy też warsztaty przystosowane do potrzeb danej grupy osób niepełnosprawnych.

 

A jeśli chodzi o mnie, to każdorazowo z tych warsztatów wychodziłam z mega-bananem na buzi. A dlaczego? Ponieważ w końcu miałam pełny kontakt ze sztuką, zapoznałam się z artystami sztuki współczesnej, o których trochę wiedziałam. Zapomniałam dodać, że mam bardzo głęboki ubytek słuchu, jakoś sobie radzę z aparatami słuchowymi w werbalnej komunikacji i znam język migowy, ale jeśli chodzi o zrozumienie wykładów czy też uczestniczenie w dyskusjach organizowanych w wielu innych miejscach, to niestety totalnie odpadałam. Miałam trudności ze zrozumieniem, a powodami były: echo na sali, duża ilość osób i inne małe szczegóły, które utrudniały mi czynny udział w dyskusji... A tutaj był tłumacz Polskiego Języka Migowego, dzięki któremu w końcu mogłam mieć pełny udział w rozmowie. Mogłam opowiedzieć o swoich przemyśleniach, opiniach i odczuciach. Każdy mógł mnie zrozumieć i ja mogłam każdego zrozumieć. To było super! Jestem naprawdę wdzięczna Fundacji Kultury bez Barier i Zachęcie za możliwość wzbogacenia mojego jakże skromnego życia kulturalnego ;)

 

Jeszcze na warsztatach poznałam naprawdę fajnych ludzi, nieważne czy byli to słyszący, niewidomi czy też Głusi. Każdy z nich miał swój wkład w te warsztaty i uczyliśmy się od siebie nawzajem.

Oby więcej takich inicjatyw w przyszłości!

Bądźmy otwarci dla innych!

 

Karolina Jakóbczak

 

Warsztaty na Zachętę – mnie zachęciły!


Gdy na ostatnim spotkaniu z cyklu „Warsztat na Zachętę” sprayowaliśmy nasze torby z różnymi wariantami zakończenia hasła „tylko sztuka” – pomyślałem, że to właśnie dzięki takim inicjatywom czuję się pełnoprawnym obywatelem mojego miasta i kraju. Organizatorzy „Warsztatów na Zachętę” bowiem potraktowali nas nie jako „odbiorczynie i odbiorców”, którym trzeba „pomóc” w doświadczaniu wysokiej kultury, ale jako partnerki i partnerów, którzy nie tylko mogą uczestniczyć w wymianie kulturowej i debacie, ale także mogą samodzielnie tę kulturę tworzyć. Ten aspekt twórczy warsztatów był dla mnie – jako osoby niedowidzącej i nigdy wcześniej niezajmującej się sztukami plastycznymi – niezmiernie istotny. Tym bardziej, iż warsztaty prowadziły osoby kompetentne, życzliwe nam i przede wszystkim otwarte na nas, które nasze opinie i poglądy na sztukę traktowały poważnie i – jak wielokrotnie podkreślały – same wiele się od nas nauczyły. Niezapomniana atmosfera panująca w „Zachęcie” sprawia, iż przychodzi się tam nie jak do zwykłej galerii sztuki, w której pracują mniej lub bardziej życzliwi, ale anonimowi pracownicy, lecz jak do przyjaciółek, do spotkania z którymi odlicza się dni. W trakcie całej dotychczasowej współpracy z pracownicami „Zachęty” otworzyłem się na sztukę współczesną. Dzięki temu lepiej zrozumiałem otaczającą nas rzeczywistość oraz to, co na jej temat chcą przekazać artystki i artyści tworzący obecnie sztukę. Na koniec chciałbym bardzo mocno podkreślić, iż „Warsztaty na Zachętę”, dzięki obecności tłumacza języka migowego, umożliwiły mi dialog na temat sztuki (i nie tylko!) z osobami niesłyszącymi. Gdyby nie ta inicjatywa nigdy nie dowiedziałbym się tylu ciekawych rzeczy, które mają oni do powiedzenia na temat sztuki. Na koniec wypada życzyć nam wszystkim, by inicjatyw takich było coraz więcej i by skutkowały one podnoszeniem naszych kompetencji kulturowych oraz włączaniem nas do obiegu kulturowego.

 

Dominika Kuncer

 

 

Wojciech Figiel

 

Komu to potrzebne?


Pytanie, którym zatytułowałam ten krótki tekst, jest podwójnym cytatem. Po pierwsze z tekstu Włodzimierza Pawlaka, malarza, któremu poświęciliśmy jeden z „Warsztatów na Zachętę”. Po drugie z samego warsztatu – w ten sposób prowadzące spuentowały nasze spotkanie. Pytanie artysty miało egzystencjalny wydźwięk, dotyczyło jego twórczości, odbioru jego dzieł. Pytanie prowadzących było retoryczne. Odpowiedź była dla nas – uczestników spotkania – oczywista.

Warsztat na Zachętę potrzebny jest wszystkim. Pisząc wszyscy naprawdę mam na myśli wszystkich: uczestników, dla których spotkania zostały przygotowane, czyli osoby z niepełnosprawnością sensoryczną, prowadzących, organizatorów, wspierających, ale też wiele postronnych osób, które zajrzały na chwilę, które słyszały o naszych spotkaniach, które widziały nas wszystkich w Zachęcie, które mijały wolontariuszy prowadzących uczestników na spotkania. „Warsztat na Zachętę” okazał się działaniem włączającym na niezliczonej liczbie płaszczyzn.

 

Dominika Kuncer

 

W tych czterech dniach: 24 czerwca, 22 lipca, 16 września i 28 października 2013 roku więcej osób wyszło z radością z domu, lub z pracy, albo też do pracy, mając przed sobą niezwykłe spotkania ze sztuką współczesną, z ludźmi, którzy chcą poznawać, rozmawiać, dyskutować. Dla nas: organizatorów i prowadzących uczestniczenie w spotkaniach niosło ze sobą odkrywanie nowego tam, gdzie – wydawałoby się – nie ma już nic do odkrycia. Przecież Pawlak, Jarodzki, Sawicka, Stażewski to dobrze znane nam nazwiska. Tymczasem wzięcie ich „na warsztat”, opracowanie ich twórczości tak, aby była bliska, zrozumiała i dostępna, w końcu dyskusja i spojrzenie osób, które nie mogą poznać dzieł widząc, czy słysząc, odkryło przed nami nowe sylwetki, nowe prace, nowe tropy interpretacyjne.

Chyba najważniejsza dla mnie refleksja z naszych spotkań dotyczy wchodzenia w role edukatora i edukowanego. Musieliśmy te przygotowane „buty” włożyć, żeby zrealizować założone cele, jednak równie dobrze moglibyśmy się nimi zamienić, a nawet zamienialiśmy się w czasie warsztatów i pasowały na wszystkich jak ulał.

 

Paulina Celińska




Pakiet edukacyjny „Warsztat na Zachętę” może trafić do Was! Jeśli nie mogliście uczestniczyć w naszych spotkaniach, nic straconego! Wystarczy zgłosić się do nas: fundacja@kulturabezbarier.org!

 

Z przyjemnością wyślemy nasze pakiety!

 

Dominika Kuncer Dominika Kuncer

 

Pomysł przygotowania albumu tyflograficznego i zorganizowania warsztatów, koordynacja:


Anna Żórawska ania@kulturabezbarier.org

Robert Więckowski robert@kulturabezbarier.org

Tel. (22) 100 36 94

www.kulturabezbarier.org

 

 

Koncepcja albumu i koordynacja merytoryczna projektu ze strony Zachęty:     

logo zachęty

 

Anna Zdzieborska a.zdzieborska@zacheta.art.pl

Paulina Celińska pcelinska@gmail.com

Tel. (22) 556 96 42

www.zacheta.art.pl

www.otwartazacheta.pl

 

Scenariusze warsztatów i opracowanie materiałów edukacyjnych: Paulina Celińska, Katarzyna Guzowska, Katarzyna Kucharska-Hornung, Anna Zdzieborska,

 

Prowadzenie warsztatów: Katarzyna Guzowska, Katarzyna Kucharska-Hornung, gościnnie Dagna Sadkowska

 

Opracowanie tyflograficzne: Marek Jakubowski, Studio Tyflograf

Opracowanie graficzne: Anna Piwowar

Rejestracja wideo: Adam W. Byra, Ewa Radzewicz

Montaż filmów: Adam W. Byra

Zdjęcia: Dominika Kucner 



logo ministerstwa kultury i dziedzictwa narodowegoLogo Ministerstwa


Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Galeria zdjęć

  • Warsztat na Zachętę ilustracja

    Warsztat na Zachętę ilustracja

Powrót do: Aktualności